khả năng sinh sản

BÁO ĐỘNG VÔ SINH

Báo động tình trạng vô sinh

Tại Việt Nam, cơ cấu dân số trẻ đang chuyển sang giai đoạn già hóa. Dự báo nước ta sẽ phải đối mặt với sự thiếu hụt dân số đáng kể khi hiện có trên 1 triệu cặp vợ chồng bị vô sinh hiếm muộn.

Cảnh báo này vừa được đưa ra tại hội thảo LIFE 2014 với chủ đề “Nâng cao chất lượng công nghệ hỗ trợ sinh sản” do Khoa Y ĐHQG TP HCM, Hội Nội tiết sinh sản và Vô sinh (HOSREM) phối hợp với Văn phòng Merck KGaA (Darmstadt - Đức) tổ chức lần đầu tiên tại Việt Nam. Chương trình thu hút 150 chuyên gia về sinh sản, thụ tinh trong ống nghiệm, phôi học trong nước và quốc tế đến từ Singapore, Thái Lan, Đức, Ấn Độ, Đan Mạch, Úc, Anh…

1 triệu cặp vợ chồng vô sinh

Các chuyên gia cho rằng tỉ lệ sinh giảm là một thách thức lớn đối với các quốc gia trên thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, khu vực châu Á - Thái Bình Dương là nơi có tỉ lệ sinh thấp nhất và tỉ lệ vô sinh cao nhất. Cách đây không lâu, nhiều chuyên gia đã lo sợ về một sự bùng nổ dân số không thể kiểm soát được. Tuy nhiên, quỹ đạo này đã đảo chiều khá nhanh và ít nhất 60 quốc gia hiện đã có tỉ lệ sinh thấp hơn đáng kể so với mức độ cần duy trì. Tại châu Á, khuynh hướng này đang tăng lên do phụ nữ ngày càng sinh ít con hơn, trì hoãn tuổi sinh con hoặc thậm chí chọn cách hoàn toàn không có con. Xu hướng trên đang được nhìn thấy ở Nhật Bản, Triều Tiên, Hàn Quốc, Thái Lan, Trung Quốc, Singapore...

Có được mụn con là niềm khao khát của không ít cặp vợ chồng hiện nay

Tại Việt Nam, tỉ lệ sinh sản đã giảm đều đặn trong vòng 2 thập kỷ qua. Theo báo cáo kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia dân số và kế hoạch hóa gia đình năm 2011, 2012 và ước thực hiện năm 2013 của Tổng cục Dân số và Kế hoạch hóa gia đình, các nước trên thế giới phải trải qua nhiều thập kỷ nhưng Việt Nam chỉ mất có 3 năm, từ 2005 đến 2008, đã chuyển từ cơ cấu dân số trẻ sang giai đoạn già hóa. Dự báo trong tương lai, nước ta sẽ phải đối mặt với sự thiếu hụt dân số đáng kể. Tại các đô thị, tỉ lệ phụ nữ đang trì hoãn mang thai ngày càng tăng.

Nghiên cứu trên toàn quốc do Bệnh viện Phụ sản trung ương và Đại học Y Hà Nội tiến hành trên 14.300 cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ (15-49) ở 8 tỉnh đại diện cho 8 vùng sinh thái ở nước ta cũng xác định tỉ lệ vô sinh của các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ là 7,7%, nghĩa là có từ 700.000 đến 1 triệu cặp vợ chồng vô sinh, trong đó vô sinh nguyên phát là 3,9% và vô sinh thứ phát là 3,8%. Vấn đề vô sinh đang là một gánh nặng của ngành y tế Việt Nam. Đáng báo động có khoảng 50% cặp vợ chồng vô sinh có độ tuổi dưới 30. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tỉ lệ vô sinh trên thế giới trung bình từ 6%-12%.

Lỗi do lối sống

ThS-BS Hồ Mạnh Tường - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu di truyền và Sức khỏe sinh sản - Khoa Y ĐHQG TP HCM, kiêm Tổng Thư ký Hội Nội tiết sinh sản và vô sinh - đã dẫn ra các nguyên nhân vô sinh ngày càng tăng. Một trong những nguyên nhân đó là do yếu tố thứ phát, liên quan đến các bệnh viêm nhiễm qua đường sinh sản, các bệnh do phá thai ở vị thành niên và thanh niên. Trong cuộc sống hiện đại, phụ nữ lập gia đình muộn, việc trì hoãn có con lâu dần cũng dẫn đến gia tăng tỉ lệ hiếm muộn. Bên cạnh đó, dung nạp thực phẩm nhiễm hóa chất, hút thuốc, uống rượu bia nhiều, ít vận động cũng ảnh hưởng đến chất lượng tinh dịch của nam giới, từ đó dẫn đến vô sinh…

Trong 50 năm qua, Việt Nam đã đạt được thành tựu đáng khích lệ trong việc giảm mức sinh của một phụ nữ từ 5-6 con xuống còn 2 con (2012). Tuy nhiên, chính sự giảm sinh cộng với lối sống phóng khoáng của khá nhiều bạn trẻ hiện nay trong cuộc sống hiện đại khiến vấn đề phá thai và vô sinh trở nên đáng lo ngại hơn bao giờ hết. Biến chứng lâu dài của việc nạo phá thai là gây vô sinh.

“Thách thức vô sinh là đáng báo động. Có lẽ, ngành dân số cần thay thế chỉ tiêu giảm sinh trong các kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội hằng năm bằng các chỉ tiêu khác phản ánh chất lượng dân số, nhằm tránh tình trạng sức khỏe sinh sản bị tổn thương” - bác sĩ Tường nhấn mạnh.

Vô sinh nam đứng đầu các bệnh về nam khoa

Bác sĩ Nguyễn Quang, Trung tâm Nam học Bệnh viện Việt Đức, cho biết trong số các bệnh nhân tới bệnh cương dương (10%), xuất tinh sớm, khó xuất tinh, suy sinh dục… (28%)…

Các nghiên cứu tại Việt viện khám và điều trị những bệnh về nam khoa thì vô sinh nam chiếm tới gần 20%. Bên cạnh đó, tỉ lệ nam giới mắc các bệnh: viêm nhiễm cơ quan sinh dục chiếm khá cao (16%), rối loạnNam cho thấy tỉ lệ vô sinh chiếm khoảng 8%-10% ở các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ. Đối tượng nam và nữ có tỉ lệ nguy cơ vô sinh gần ngang nhau, nữ giới khoảng 35% và nam giới khoảng 30%, do cả vợ lẫn chồng là 25%, chưa rõ nguyên nhân khoảng 10%. D.Thu

Phát hiện sớm, thành công cao

Theo các chuyên gia, công tác điều trị vô sinh mất rất nhiều thời gian. Có những trường hợp nhẹ thì điều trị mất khoảng 1-2 tháng, tuy nhiên, có không ít trường hợp nặng mất từ 5-7 năm và còn có nhiều phụ nữ rơi vào tình cảnh xót xa, mãi mãi không bao giờ được thực hiện thiên chức làm mẹ. Vấn đề nếu phát hiện sớm và điều trị kịp thời thì khả năng chữa khỏi càng cao nhờ các tiến bộ trong công nghệ hỗ trợ sinh sản.

Xem tiếp

9 NGUYÊN NHÂN GÂY VÔ SINH CHO NAM GIỚI

Xem tiếp

HÉ LỘ NGUYÊN NHÂN MỚI KHIẾN ĐÀN ÔNG VÔ SINH

Hé lộ nguyên nhân mới khiến đàn ông vô sinh

Phần lớn nam giới vô sinh có thể là do mất một protein bọc ngoài tinh trùng, một nghiên cứu quốc tế do các chuyên gia của Đại học Davis (California, Mỹ) dẫn đầu vừa phát hiện điều này.

Công trình được đăng trên tạp chí Science Translational Medicine hôm qua. Nghiên cứu này có thể mở ra các hướng mới để tầm soát và điều trị cho các cặp vợ chồng vô sinh.

Gene DEFB126 mã hóa cho protein có tên gọi Beta Defensin 126, bọc ngoài bề mặt của tinh trùng và giúp chúng xuyên qua lớp dịch nhầy trong cổ tử cung của người phụ nữ. Một khảo sát trên các mẫu tinh dịch từ Mỹ, Anh và Trung Quốc cho thấy khoảng 1/4 số đàn ông trên thế giới mang hai bản sao bất hoạt của gene này.

Theo Xinhua, trong nghiên cứu mới, các chuyên gia phát hiện thấy những người đàn ông có gene DEFB126 đột biến bị thiếu Beta Defensin 126 thì khiến tinh trùng khó khăn hơn nhều trong việc bơi qua lớp dịch nhầy và cuối cùng là kết hợp với trứng.

Khi kiểm tra 500 cặp vợ chồng Trung Quốc mới cưới, họ nhận thấy sự thiếu hụt protein Beta Defensin 126 ở những nam giới có gene DEFB126 đột biến làm giảm đáng kể khả năng thụ thai (dù những người này không bị các khiếm khuyết khác thường thấy ở đàn ông vô sinh như tinh trùng ít hay tinh trùng di chuyển kém).

Vợ của những người đàn ông thiếu bụt protein nói trên thì khả năng mang thai thấp hơn hẳn những cặp khác, và khả năng sinh được con thấp hơn 30%.

Sự đột biến của gene DEFB126 có thể là thủ phạm của rất nhiều ca vô sinh không rõ nguyên nhân hiện nay, các nhà nghiên cứu cho biết. Họ hy vọng sẽ tiếp tục tìm hiểu để làm rõ hơn vai trò của đột biến này.

T. An

Xem tiếp

TINH TRÙNG CỦA ĐÀN ÔNG PHÁP: GIẢM NGHIÊM TRỌNG

Nồng độ tinh trùng đàn ông Pháp giảm sút nghiêm trọng

Nồng độ tinh trùng của đàn ông Pháp giảm giữa năm 1989 và 2005, theo một nghiên cứu mới cũng cho thấy có ít tinh trùng bình thường hình thành trong tinh dịch người Pháp hiện đại.

Nghiên cứu này là một trong những nghiên cứu lớn nhất để tìm ra một sự suy giảm chất lượng tinh trùng, một mối quan tâm toàn cầu. Các báo cáo từ một số ngân hàng tinh trùng, cùng với một số nghiên cứu khoa học, phần lớn là của các nước phát triển, cho thấy một điều gì đó không ổn với những vận động viên bơi lội bé nhỏ này. Tuy nhiên, với các dữ liệu không đầy đủ từ trước năm 1950 và các phép đo không phù hợp trên toàn thế giới, gây khó khăn để biết chắc chắn liệu tinh dịch thực sự đang suy giảm hay không.

Nghiên cứu mới, được công bố ngày 4/12 trong tạp chí Human Reproduction, là kết quả nghiên cứu trên hơn 26,600 đàn ông trong một khoảng thời gian kéo dài hơn 15 năm.

"Theo hiểu biết của chúng tôi, đó là nghiên cứu đầu tiên về sự suy giảm nói chung của nồng độ tinh trùng và hình thái quy mô của cả toàn bộ một quốc gia trong một thời gian đáng kể", các tác giả viết. "Điều này đưa ra một cảnh báo sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng. Mối liên kết với môi trường một cách đặc biệt cần phải được xác định".

Các nhà nghiên cứu đã kiểm tra mẫu tinh trùng của những người đàn ông đã đến phòng khám khả năng sinh sản vì vấn đề khả năng sinh sản của người vợ hoặc bạn gái của họ. Nói cách khác, chính những người đàn ông này không có vấn đề gì về khả năng sinh sản.

Các nhà nghiên cứu nhận thấy trong khoảng thời gian 17 năm, nồng độ tinh trùng trong tinh dịch giảm trung bình 32,2%, với tốc độ giảm khoảng 1,9% mỗi năm. Điều đó tương đương với mức giảm từ 73,6 triệu tinh trùng trên mỗi ml tinh dịch vào năm 1989 với mỗi người đàn ông 35 tuổi tới nồng độ 49,9 triệu tinh trùng trong một mililit trong năm 2005. (Theo Tổ chức Y tế thế giới WHO, một người đàn ông với 15 triệu tinh trùng trong một mililit hoặc cao hơn là có khả năng sinh sản bình thường).

Nghiên cứu cũng phát hiện ra số lượng tinh trùng khỏe mạnh, hình dạng bình thường cũng giảm 33,4% trong cùng một khoảng thời gian. Các nhà nghiên cứu cho biết, một phần của con số đó có thể là do những tiến bộ về cách đo hình dạng tinh trùng, nhưng công nghệ cải tiến không thể giải thích toàn bộ sự suy giảm nói trên.

Các nghiên cứu ở Anh trước đó đã từng công bố số lượng tinh trùng tại các nước phát triển đã giảm một nửa từ năm 1938 đến năm 1990. Ngân hàng tinh trùng của Israel đã báo cáo gần đây đàn ông có chất lượng tinh trùng kém hơn, mặc dù những quốc gia khác, chẳng hạn như Đan Mạch, họ đã không tìm thấy sự giảm số lượng tinh trùng hoặc chất lượng tinh trùng, theo các nghiên cứu được thực hiện trên quần thể nam giới.

Kết quả của người Pháp không thể khái quát hóa cho các quốc gia khác, các nhà nghiên cứu cho biết, nhưng những kết quả này là nguyên nhân để cảnh báo. Khi một người đàn ông có số lượng dưới 55 tế bào tinh trùng trong một mililit, nó có thể mất nhiều thời gian hơn cho một đôi vợ chồng thụ thai, nhà nghiên cứu Joëlle Le Moal, một nhà dịch tễ học sức khỏe môi trường tại viện nghiên cứu Institut de Veille Sanitaire tại Saint Maurice, Pháp, cho biết trong một tuyên bố.

Các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến số lượng tinh trùng có thể bao gồm các hóa chất gây ảnh hưởng nội tiết, các hóa chất này gây ảnh hưởng đến các hormone của cơ thể, thay đổi biểu sinh (không thay đổi trong hệ gene, nhưng thay đổi trong quy định của bộ gene, có thể được truyền qua nhiều thế hệ), và béo phì.

Le Moal cho biết bà hy vọng cảnh báo của nhóm nghiên cứu của bà sẽ thúc đẩy nghiên cứu và giám sát số lượng tinh trùng trên cấp độ quốc tế. Bà và nhóm nghiên cứu của mình đang lên kế hoạch để thực hiện một hệ thống giám sát tại các bệnh viện ở Pháp.

"Ví dụ của chúng tôi có thể giúp các nước khác để thực hiện các hệ thống của mình", Le Moal nói. "Hệ thống giám sát quốc tế có thể là một ý tưởng tốt để hiểu những gì đang xảy ra trên kết quả sinh sản của con người trên khắp thế giới, và đánh giá các hành động y tế công cộng trong tương lai".

Phạm Thị Bích Thu (Livescience)

Xem tiếp

Ẩn